Chiny – podatek od prezerwatyw i ulgi na dzieci

Chiny – podatek od prezerwatyw i ulgi na dzieci

Od 1 stycznia w Chinach obowiązuje 13-procentowy podatek od sprzedaży środków antykoncepcyjnych. Jednocześnie z podatku zwolniono usługi opieki nad dziećmi oraz część usług rodzinnych. Zmiany są elementem działań władz w Pekinie, które mają na celu zwiększenie liczby urodzeń w drugiej co do wielkości gospodarce świata.

Oficjalne dane pokazują, że populacja Chin zmniejsza się trzeci rok z rzędu. W 2024 roku urodziło się tam zaledwie 9,54 mln dzieci — niemal o połowę mniej niż dekadę wcześniej, gdy władze zaczęły stopniowo odchodzić od restrykcyjnej polityki jednego dziecka. W obliczu starzenia się społeczeństwa i spowolnienia gospodarczego rząd stara się zachęcić młodych ludzi do zawierania małżeństw i zakładania rodzin.

Reforma systemu podatkowego, ogłoszona pod koniec ubiegłego roku, zniosła wiele zwolnień obowiązujących od 1994 roku. Zwolnienie z podatku VAT objęło m.in. usługi opieki nad dziećmi, osobami starszymi oraz usługi związane z małżeństwem. Działania te uzupełniają inne instrumenty wsparcia, takie jak wydłużenie urlopów rodzicielskich i wypłata zasiłków.

Podatek od środków antykoncepcyjnych — w tym prezerwatyw i tabletek — wzbudził jednak kontrowersje. Krytycy zwracają uwagę na ryzyko wzrostu liczby niechcianych ciąż oraz zakażeń HIV. Jak wynika z raportu YuWa Population Research Institute z Pekinu, Chiny należą do najdroższych krajów pod względem kosztów wychowania dzieci. Wysokie czesne, presja edukacyjna oraz trudności w łączeniu pracy z macierzyństwem skutecznie zniechęcają wiele par.

Zdaniem demografa Yi Fuxiana z University of Wisconsin–Madison, przekonanie, że wyższy podatek od prezerwatyw zwiększy liczbę urodzeń, jest przesadzone. Ekspert uważa, że Pekin szuka dodatkowych dochodów w obliczu kryzysu na rynku nieruchomości i rosnącego długu publicznego. W 2024 roku wpływy z podatku VAT stanowiły blisko 40 proc. wszystkich dochodów podatkowych kraju.

Z kolei Henrietta Levin z Center for Strategic and International Studies ocenia, że nowy podatek ma przede wszystkim wymiar symboliczny. Jej zdaniem nadmierna ingerencja państwa w sferę decyzji rodzinnych może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego — problem, z którym zmagają się dziś nie tylko Chiny, lecz także m.in. Korea Południowa, Japonia i wiele krajów Zachodu.