Niemcy mają ochotę na broń atomową

Niemcy mają ochotę na broń atomową

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz po raz pierwszy tak otwarcie zasugerował możliwość stworzenia europejskiego parasola nuklearnego we współpracy z partnerami z Unii Europejskiej. Jak zaznaczył, rozmowy na ten temat są na bardzo wczesnym etapie, ale – co istotne – same rozmowy nie są zakazane przez obowiązujące traktaty międzynarodowe.

Merz zwraca uwagę, że dokumenty ograniczające Niemcom możliwość posiadania broni jądrowej, w tym traktat „dwa plus cztery”, nie wykluczają konsultacji ani współpracy technologicznej z sojusznikami. To sygnał zmiany tonu w niemieckiej debacie strategicznej, jeszcze kilka lat temu uważanej za polityczne tabu.

Technologia zamiast głowic

Głos w sprawie zabrał również Thomas Roewekamp, członek komisji obrony Bundestagu. Podkreślił on, że Niemcy nie posiadają rakiet ani głowic nuklearnych, ale dysponują znaczącym zapleczem technologicznym, które mogłoby zostać wykorzystane w ramach wspólnej europejskiej inicjatywy odstraszania.

– Nie mamy broni jądrowej, ale mamy wiedzę, przemysł i technologie, które mogłyby stać się elementem europejskiego systemu bezpieczeństwa – ocenił Roewekamp.

Europa coraz mniej zależna od USA?

Komentatorzy zwracają uwagę, że wypowiedzi niemieckich polityków wpisują się w szerszy trend uniezależniania się Europy od Stanów Zjednoczonych w kwestiach bezpieczeństwa. Amerykański „New York Post” przypomniał, że w lipcu ubiegłego roku Wielka Brytania i Francja zawarły porozumienie dotyczące współpracy w zakresie odstraszania nuklearnego, na wypadek skrajnego zagrożenia dla kontynentu.

Obecnie USA posiadają w Europie około 100 głowic nuklearnych, z czego znaczna część znajduje się w amerykańskich bazach wojskowych na terenie Niemiec. To właśnie ta zależność od amerykańskiego parasola atomowego coraz częściej bywa kwestionowana w kontekście niestabilnej sytuacji międzynarodowej i nieprzewidywalności polityki Waszyngtonu.

Społeczne pęknięcie: atom tak, wojsko nie?

Równolegle do strategicznych rozważań w Niemczech narasta społeczny dystans wobec służby wojskowej. Z danych Federalnego Urzędu ds. Rodziny i Zadań Społecznych (BAFzA) wynika, że w ubiegłym roku złożono 3867 wniosków o odmowę służby wojskowej, co oznacza wzrost o 72 proc. w porównaniu z 2024 rokiem. Tylko w grudniu, po uchwaleniu ustawy o modernizacji służby wojskowej, takich wniosków było 371.

Tymczasem Bundeswehra rozpoczęła nowy etap działań rekrutacyjnych. Jak informuje Deutsche Welle, w styczniu wysłano pierwsze ankiety dotyczące dobrowolnej służby wojskowej do pięciu tysięcy osób z rocznika 2008. Docelowo armia planuje wysyłać nawet 12,5 tys. listów tygodniowo.

Mężczyźni są zobowiązani do udzielenia odpowiedzi, kobiety – nie. Sama służba pozostaje dobrowolna, a celem ankiet jest ocena motywacji i predyspozycji młodych ludzi do wstąpienia do armii.

Europa między strachem a odpowiedzialnością

Zestawienie tych dwóch procesów – rozmów o broni jądrowej i rosnącej liczby odmów służby wojskowej – pokazuje głębokie napięcie w europejskim myśleniu o bezpieczeństwie. Z jednej strony rośnie świadomość zagrożeń i potrzeba strategicznej samodzielności, z drugiej – społeczeństwa niechętnie biorą na siebie osobisty ciężar obrony.

Propozycja Friedricha Merza może więc stać się punktem zwrotnym w europejskiej debacie o suwerenności militarnej, ale też początkiem trudnej rozmowy o tym, kto i w jaki sposób ma tej Europy bronić.