Strach na porodówkach. Chaos wokół szczepień noworodków

Strach na porodówkach. Chaos wokół szczepień noworodków

Coraz więcej rodziców obawia się szczepienia noworodków przeciw gruźlicy. W części oddziałów położniczych liczba odmów wyraźnie rośnie i lokalnie może dotyczyć nawet około połowy rodzin. Lekarze ostrzegają, że narastający niepokój może dodatkowo pogłębiać spadek zaufania do szczepień ochronnych.

Źródłem obaw są nowe przepisy i sposób ich wprowadzenia. Rodzice informowani są o wykonywaniu badań sprawdzających, czy dziecko może bezpiecznie otrzymać żywą szczepionkę BCG, a jednocześnie zobowiązani do zaszczepienia noworodka jeszcze przed poznaniem wyników tych badań. Dla wielu osób jest to niezrozumiałe i budzi sprzeciw.

Zamieszanie pojawiło się po uruchomieniu pilotażowego programu badań przesiewowych w kierunku ciężkiego złożonego niedoboru odporności (SCID). Choroba ta jest bardzo rzadka i dotyczy kilku dzieci rocznie w Polsce, ale stanowi przeciwwskazanie do podania żywej szczepionki. Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia oraz służby sanitarne podtrzymują dotychczasowe zalecenia, zgodnie z którymi szczepienie przeciw gruźlicy powinno być wykonane jak najszybciej po urodzeniu – najlepiej w pierwszej dobie życia, jeszcze przed wypisem ze szpitala. Według urzędników ryzyko zachorowania na gruźlicę u nieszczepionego noworodka jest większe niż ryzyko podania szczepionki dziecku z nierozpoznanym SCID.

Środowisko medyczne przyznaje, że system ochrony zdrowia nie był w pełni przygotowany na wdrożenie nowych badań. Brak jasnych procedur wprowadził niepewność zarówno wśród lekarzy, jak i rodziców. Dodatkowym problemem są dzieci niezaszczepione w szpitalu – placówki podstawowej opieki zdrowotnej nie zawsze mają warunki do wykonywania szczepień BCG.

Na początku 2026 roku odwołano konsultantkę krajową w dziedzinie neonatologii, która – według doniesień medialnych – rekomendowała rozważenie szczepienia dopiero po uzyskaniu wyniku badania przesiewowego. Dotychczas poziom zaszczepienia przeciw gruźlicy w Polsce utrzymywał się na wysokim poziomie – około 96 procent.