Trump porozumiał się z Putinem. Zełenski oburzony

Trump porozumiał się z Putinem. Zełenski oburzony

Prezydent USA Donald Trump zawarł porozumienie z Władimirem Putinem dotyczące dostaw ponad 4,8 mln ton rosyjskiego oleju napędowego na rynek amerykański i światowy. Decyzja wywołała oburzenie na Ukrainie. Według portalu Axios jest ona konsekwencją odmowy zaprzestania przez Kijów ataków na rosyjskie rafinerie, czego wielokrotnie domagał się Waszyngton.

Porozumienie zostało ogłoszone w piątek, po rozmowie telefonicznej obu prezydentów. Trump przekonuje, że zwiększenie dostaw rosyjskiego paliwa doprowadzi do szybkiego spadku cen oleju napędowego, które w Stanach Zjednoczonych osiągnęły rekordowy poziom.

Według ustaleń Axiosa amerykańska administracja aż sześciokrotnie zwracała się do prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o wstrzymanie ukraińskich ataków na rosyjskie rafinerie. Prośby te nie przyniosły oczekiwanego rezultatu.

Anonimowy przedstawiciel władz USA stwierdził, że ukraiński przywódca błędnie ocenia sytuację i swoim postępowaniem traci przychylność Trumpa, którą zdobywał przez ostatnie pół roku.

Amerykanie obawiają się, że skuteczne ukraińskie uderzenia w rosyjską infrastrukturę naftową ograniczają podaż paliw na światowym rynku i przyczyniają się do wzrostu cen w USA.

Zełenski deklarował gotowość zaprzestania ataków na rosyjskie rafinerie, ale pod warunkiem, że Moskwa wstrzyma bombardowania ukraińskich elektrowni i sieci energetycznych. Waszyngton oczekiwał jednak jednostronnego ustępstwa ze strony Kijowa, nie traktując rosyjskich ataków jako równoważnych działaniom Ukrainy.

Miliony ton rosyjskiego paliwa

Zgodnie z zapowiedzią Trumpa Rosja ma natychmiast skierować na rynek ponad 300 tys. ton oleju napędowego. W listopadzie dostarczy kolejne 500 tys. ton, a następnie milion ton. W dalszej perspektywie przewidziano dodatkowe 3 mln ton, choć realizacja tej części porozumienia będzie zależała od możliwości produkcyjnych rosyjskich rafinerii.

Amerykański Departament Skarbu wydał czasową licencję umożliwiającą określone transakcje dotyczące rosyjskiego oleju napędowego do 7 kwietnia 2027 roku. Oznacza to złagodzenie ograniczeń wprowadzonych wcześniej w celu zmniejszenia dochodów Moskwy z eksportu surowców energetycznych.

Trump nie krył zadowolenia. We wpisie na platformie Truth Social zapowiedział, że dzięki rosyjskim dostawom oraz amerykańskiej kontroli nad cieśniną Ormuz ceny oleju napędowego w USA i na świecie będą spadały w rekordowym tempie.

Decyzja zapadła w szczególnie trudnym momencie dla amerykańskiej gospodarki. Wysokie ceny paliw zwiększają koszty transportu, produkcji rolnej i żywności, a tym samym przyczyniają się do inflacji. Problem ten nabiera znaczenia politycznego przed listopadowymi wyborami do Kongresu.

„Prezent urodzinowy dla Putina”

Porozumienie wywołało gwałtowną reakcję ukraińskiego prezydenta. W rozmowie z Axiosem Zełenski określił decyzję Trumpa jako niesprawiedliwą i nieuczciwą. Porównał ją również do prezentu urodzinowego dla Putina, który kilka dni wcześniej obchodził 74. urodziny.

Zdaniem Zełenskiego złagodzenie sankcji pozwoli Rosji uzyskać dodatkowe miliardy dolarów, które mogą zostać wykorzystane do finansowania wojny przeciwko Ukrainie.

Ukraiński przywódca podkreślił, że byłby gotów zaakceptować porozumienie energetyczne, gdyby stanowiło ono element szerszych uzgodnień przewidujących wzajemne wstrzymanie ataków na infrastrukturę energetyczną. Tymczasem Moskwa nie zobowiązała się do zaprzestania bombardowań Ukrainy.

Zełenski zarzucił również Amerykanom, że prowadzili rozmowy z ukraińską delegacją w Miami, jednocześnie przygotowując porozumienie z Putinem. Według niego przedstawiciele Kijowa nie zostali wcześniej poinformowani o planowanej decyzji.

Mimo ostrej krytyki ukraiński prezydent zaznaczył, że jego kraj nadal potrzebuje Stanów Zjednoczonych jako uczestnika wysiłków na rzecz zakończenia wojny.

Wątpliwości ekspertów

Specjaliści rynku energetycznego nie podzielają optymizmu Trumpa. Zwracają uwagę, że zapowiadane dostawy mogą okazać się zbyt małe, aby znacząco obniżyć światowe ceny oleju napędowego.

Problemem pozostają ograniczone możliwości produkcyjne rafinerii oraz zakłócenia dostaw związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Eksperci wskazują również, że przekierowanie rosyjskiego paliwa do nowych odbiorców nie musi oznaczać rzeczywistego zwiększenia jego ilości na światowym rynku.

Porozumienie może natomiast przynieść wymierne korzyści finansowe Rosji, osłabiając skuteczność zachodnich sankcji.

W rezultacie decyzja Trumpa, przedstawiana jako sposób na obniżenie cen paliw, może doprowadzić do dalszego pogorszenia stosunków Waszyngtonu z Kijowem i europejskimi sojusznikami.