Adam Glapiński przed Trybunałem Stanu?

Adam Glapiński przed Trybunałem Stanu?

Adam Glapiński

Sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła w piątek wniosek o postawienie prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu. Po ponad dwóch latach prac komisja uznała, że istnieją podstawy do pociągnięcia go do odpowiedzialności konstytucyjnej. Podtrzymano osiem zarzutów dotyczących między innymi działalności banku centralnego w latach 2020–2021 oraz naruszenia zasady apolityczności jego prezesa.

O decyzji poinformował przewodniczący komisji Zdzisław Gawlik z Koalicji Obywatelskiej. Wyjaśnił, że zadaniem posłów było ustalenie, czy Glapiński wykonywał swoje obowiązki zgodnie z konstytucją i ustawami regulującymi działalność NBP.

Najpoważniejszy zarzut dotyczy pośredniego finansowania deficytu budżetowego poprzez skup obligacji i innych aktywów w latach 2020–2021. Według autorów wniosku działania te mogły naruszać przepisy określające niezależność banku centralnego.

Glapińskiemu zarzuca się również podejmowanie decyzji bez odpowiedniego upoważnienia Rady Polityki Pieniężnej, nieuprawnione interwencje walutowe, utrudnianie pracy członkom RPP i zarządu NBP oraz wprowadzanie ministra finansów w błąd.

Osobny zarzut dotyczy politycznego zaangażowania prezesa banku centralnego.

Poseł KO Patryk Gabriel, wyznaczony na sprawozdawcę komisji, przypomniał decyzję RPP z 6 września 2023 roku o obniżeniu stóp procentowych o 0,75 punktu procentowego. Nastąpiło to przy inflacji przekraczającej 10 procent, zaledwie 39 dni przed wyborami parlamentarnymi.

Wskazał również na wizyty Glapińskiego w siedzibie PiS przy ulicy Nowogrodzkiej w Warszawie oraz jego publiczne wypowiedzi w okresie kampanii wyborczej.

Gabriel zarzucił prezesowi NBP, że przez dwa lata nie skorzystał z możliwości złożenia wyjaśnień przed komisją.

Decyzja wywołała ostrą reakcję opozycji.

Wiceprzewodnicząca komisji Iwona Arent z PiS stwierdziła, że postępowanie ma charakter polityczny i może doprowadzić do paraliżu banku centralnego.

Jej zdaniem podczas przesłuchań żaden ze świadków nie potwierdził zarzutów stawianych Glapińskiemu. PiS złożyło wniosek mniejszości, domagając się zakończenia postępowania.

Arent powołała się również na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2024 roku, kwestionujące przepisy dotyczące pociągania prezesa NBP do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.

Wniosek mniejszości złożyło także ugrupowanie Rozwój Plus.

Poseł Krzysztof Szczucki argumentował, że skup obligacji na rynku wtórnym nie stanowił niedozwolonego finansowania deficytu, ponieważ podobne działania podejmowały inne europejskie banki centralne.

Podkreślił ponadto, że wiele kwestionowanych decyzji podejmował kolegialnie zarząd NBP, a nie sam prezes.

Prace komisji trwały od maja 2024 roku. W tym czasie przesłuchano ponad 50 świadków, wśród których znaleźli się członkowie Rady Polityki Pieniężnej, przedstawiciele instytucji finansowych oraz były premier Mateusz Morawiecki.

Sam Glapiński stanowczo odrzuca wszystkie zarzuty.

Podczas czwartkowej konferencji prasowej ocenił, że postępowanie jest szkodliwe dla interesów Polski i może negatywnie wpłynąć na jej stosunki międzynarodowe.

Zapewnił, że NBP nie ulegnie naciskom politycznym, a Sejm i rząd nie mają prawa ingerować w prowadzoną przez bank politykę pieniężną.

Przyjęcie sprawozdania komisji nie oznacza jeszcze postawienia Glapińskiego przed Trybunałem Stanu.

Ostateczną decyzję musi podjąć Sejm. Zgodnie z obowiązującą ustawą potrzebna jest bezwzględna większość głosów przy obecności co najmniej 230 posłów. Spór prawny dotyczy jednak również skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2024 roku.

Uchwała Sejmu mogłaby skutkować zawieszeniem prezesa NBP w wykonywaniu obowiązków. Także ten przepis został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny.

Adam Glapiński kieruje Narodowym Bankiem Polskim od 2016 roku. Jego druga, ostatnia kadencja upływa w czerwcu 2028 roku.