Co trzeba wiedzieć o wirusie Nipah

Co trzeba wiedzieć o wirusie Nipah

Ognisko wirusa Nipah w indyjskim stanie Bengal Zachodni wywołało niepokój w części Azji, skłaniając niektóre porty lotnicze do wdrożenia zapobiegawczych kontroli zdrowotnych.

Do tej pory potwierdzono pięć przypadków zakażenia, w tym wśród lekarzy i personelu pielęgniarskiego. W efekcie na kwarantannę skierowano około 100 osób, a kolejne trafiły do szpitali w różnych placówkach medycznych w Kalkucie – informuje „Times of India”.
Trzy tajskie lotniska obsługujące połączenia z Bengalem Zachodnim rozpoczęły badania pasażerów po przylocie. Kontrole podróżnych uruchomił także Nepal – zarówno na lotnisku w Katmandu, jak i na lądowych przejściach granicznych z Indiami – podała BBC.
Indyjskie ministerstwo zdrowia przekazało, że 196 osób, które miały kontakt z zakażonymi, uzyskało ujemne wyniki testów.

Wirus Nipah, który może prowadzić do zgonu, rozprzestrzenia się na wiele sposobów. Może być przenoszony ze zwierząt na ludzi – głównie przez nietoperze owocożerne – a także poprzez skażoną żywność lub bezpośredni kontakt międzyludzki. Jak informuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), zakażenie może przebiegać bezobjawowo lub prowadzić do ciężkiej choroby układu oddechowego i śmiertelnego zapalenia mózgu.
Do transmisji wirusa dochodzi w wyniku bliskiego kontaktu z wydzielinami i płynami ustrojowymi osoby chorej.

U zakażonych najczęściej pojawiają się symptomy przypominające grypę, takie jak gorączka, ból głowy, bóle mięśni, wymioty oraz ból gardła.
U części pacjentów rozwijają się problemy oddechowe, w tym duszności i kaszel, a w poważniejszych przypadkach zapalenie płuc. Mogą im towarzyszyć zawroty głowy, senność oraz zaburzenia świadomości, co może świadczyć o zajęciu układu nerwowego.
Do najcięższych powikłań neurologicznych należą drgawki, śpiączka oraz niewydolność oddechowa.

Przyjmuje się, że okres inkubacji choroby wynosi od czterech do 14 dni, choć według WHO może on sięgać nawet 45 dni.
Śmiertelność w przypadku wirusa Nipah szacowana jest na 45–75 procent. Obecnie nie istnieje ani szczepionka, ani skuteczny lek zatwierdzony do stosowania u ludzi i zwierząt.

W grudniu 2025 roku naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, we współpracy z Międzynarodowym Centrum Badań nad Chorobami Biegunkowymi w Bangladeszu, rozpoczęli pierwsze na świecie badania kliniczne drugiej fazy szczepionki przeciwko wirusowi Nipah. Wzięło w nich udział 306 zdrowych ochotników w wieku od 18 do 55 lat.

Większość pacjentów, którzy przeżyją ostre zapalenie mózgu, wraca do pełnej sprawności, choć WHO odnotowała również przypadki trwałych powikłań neurologicznych u ozdrowieńców.
U części chorych może rozwinąć się także zapalenie opon mózgowych.

U około 20 procent osób, które przeszły zakażenie wirusem Nipah, utrzymują się długotrwałe objawy neurologiczne, takie jak napady drgawkowe, a także zmiany w zachowaniu i osobowości. W nielicznych przypadkach dochodzi do nawrotu choroby lub pojawienia się opóźnionego zapalenia mózgu.

Podstawą leczenia pozostaje terapia podtrzymująca. WHO klasyfikuje wirusa Nipah jako „chorobę priorytetową”, wskazując na pilną potrzebę intensyfikacji badań i prac rozwojowych.

W 2018 roku w południowych Indiach co najmniej trzy osoby zmarły w wyniku zakażenia tym wirusem. Wszystkie należały do jednej rodziny.
Wirus Nipah został po raz pierwszy wykryty podczas epidemii w Malezji w 1999 roku. Od tego czasu ogniska choroby odnotowywano w niektórych rejonach Azji Południowej, m.in. w Singapurze, północno-wschodnich Indiach oraz Bangladeszu. Do tej pory wirus Nipah nigdy nie został zgłoszony ani wykryty w Kanadzie.