Komisja Europejska wszczyna postępowanie przeciw Polsce

Komisja Europejska wszczyna postępowanie przeciw Polsce

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen

Komisja Europejska wszczęła postępowanie przeciwko Polsce w związku z naruszeniem prawa Unii Europejskiej. Sprawa dotyczy stanu rzeki Odra po katastrofie ekologicznej z 2022 roku. Zdaniem KE działania podjęte przez Warszawę były niewystarczające, by przywrócić rzekę do właściwego stanu. Jeśli polskie władze nie odpowiedzą na zastrzeżenia, sprawa może trafić do Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W komunikacie KE wskazano, że w Polsce dochodzi do systematycznego pogarszania się stanu wód, siedlisk i gatunków. Jako przykład podano katastrofę na Odrze z lata 2022 roku, kiedy zakwit toksycznych „złotych alg” doprowadził do masowego śnięcia ryb. Zginęło wówczas życie wodne na odcinku około 500 kilometrów rzeki, w tym ponad 360 ton ryb.

Komisja przypomniała, że głównymi przyczynami intensywnego zakwitu alg są wysokie zasolenie wód oraz podwyższone stężenie składników odżywczych. W ocenie KE Polska nie poradziła sobie z tymi problemami, czego skutkiem był kolejny incydent latem 2024 roku, gdy w dorzeczu Odry znaleziono ponad 100 ton martwych ryb. Według Komisji toksyczne algi nadal występują w tym rejonie, a poziom zasolenia pozostaje wysoki.

KE zarzuciła polskim władzom, że dopuściły do zrzutów zasolonych wód do rzeki mimo świadomości ich negatywnego wpływu na ekosystem. W ocenie Komisji działania naprawcze były niewystarczające, by odwrócić proces degradacji środowiska wodnego oraz zapewnić odbudowę chronionych siedlisk i gatunków.

Wśród zagrożonych organizmów wskazano m.in. różankę i kożę pospolitą — gatunki ryb objęte ochroną, których populacje ucierpiały w wyniku katastrofy.

Komisja zwróciła również uwagę, że Polska przyjęła plan gospodarowania wodami w dorzeczu Odry bez uwzględnienia skutków katastrofy z 2022 roku. Tymczasem — jak podkreślono — Odra jest jedną z kluczowych dróg wodnych Europy Środkowej i pełni istotne funkcje gospodarcze oraz środowiskowe, m.in. w zakresie rybołówstwa, zaopatrzenia w wodę pitną, rekreacji i turystyki.

Zdaniem KE Polska naruszyła przepisy kilku unijnych aktów prawnych, w tym ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych oraz dyrektyw siedliskowej i ptasiej. Komisja wskazała także na brak przeprowadzenia odpowiedniej oceny wpływu planu gospodarowania wodami na obszary Natura 2000 w oparciu o aktualne dane po katastrofie.

Postępowanie znajduje się na wstępnym etapie. Komisja skierowała do Polski wezwanie do usunięcia uchybienia. Warszawa ma dwa miesiące na udzielenie odpowiedzi i przedstawienie działań naprawczych.

W przypadku braku satysfakcjonującej reakcji KE może wydać tzw. uzasadnioną opinię, a następnie skierować sprawę przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.