Tajna opinia Kapituły w sprawie odebrania Orderu Orła Białego Zełenskiemu

Tajna opinia Kapituły w sprawie odebrania Orderu Orła Białego Zełenskiemu

Rzecznik prezydenta RP Rafał Leśkiewicz poinformował, że Kapituła Orderu Orła Białego przekazała swoją opinię Karolowi Nawrockiemu. Prezydent ma w odpowiednim czasie podjąć decyzję dotyczącą ewentualnego odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu tego najwyższego polskiego odznaczenia. Stanowisko kapituły nie zostało upublicznione.

„Dzisiaj zebrała się Kapituła Orderu Orła Białego w sprawie orderu nadanego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Kapituła przedstawiła swoją opinię prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu, który uczestniczył w posiedzeniu” – napisał na platformie X Rafał Leśkiewicz.

Dodał, że głowa państwa „podejmie decyzję we właściwym czasie”.

Jak ustalił reporter Polsat News Grzegorz Urbanek, obrady kapituły rozpoczęły się o godzinie 10:00 w prezydenckiej rezydencji w Juracie na Półwyspie Helskim. Po zakończeniu spotkania Pałac Prezydencki zapowiadał wydanie oficjalnego komunikatu.

Wcześniej premier Donald Tusk publicznie zaapelował w mediach społecznościowych do Karola Nawrockiego i Wołodymyra Zełenskiego o przeprowadzenie „bezpośredniej i szczerej rozmowy”, zanim emocje zaszkodzą polsko-ukraińskiej solidarności zbudowanej w obliczu rosyjskiej agresji.

Kapituła zajęła się wnioskiem prezydenta Nawrockiego o pozbawienie Zełenskiego Orderu Orła Białego. Powodem jest decyzja prezydenta Ukrainy o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „bohaterów UPA”.

Decyzja ta wywołała w Polsce szeroką falę oburzenia, ponieważ Ukraińska Powstańcza Armia jest w naszym kraju przede wszystkim kojarzona ze zbrodniami ludobójstwa dokonanymi na polskiej ludności na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943–1945.

W ukraińskiej narracji historycznej te wydarzenia są przedstawiane jako obustronny konflikt zbrojny, za który odpowiedzialność ponoszą obie strony. OUN i UPA są tam gloryfikowane głównie jako formacje walczące z ZSRR po II wojnie światowej.

Wołodymyr Zełenski został uhonorowany Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez prezydenta Andrzeja Dudę „w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju przyjaznych relacji między Polską a Ukrainą, za pogłębianie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz za niezłomną postawę w obronie praw człowieka”.

W kontekście napiętej sytuacji w piątek i sobotę w Warszawie przebywał szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow. Spotkał się m.in. z wicepremierem i ministrem obrony Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, szefem Biura Polityki Międzynarodowej Marcinem Przydaczem, szefem Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartoszem Grodeckim oraz wiceministrem spraw zagranicznych Marcinem Bosackim.

Po rozmowach Marcin Przydacz podkreślił, że strona ukraińska rozumie wrażliwość tematu UPA w Polsce i jest otwarta na dalszy dialog. Rzecznik MSZ Maciej Wewiór poinformował, że jednym z wątków rozmów Budanowa z wiceministrem Bosackim były ukraińskie propozycje rozwiązania zaistniałej sytuacji.

Order Orła Białego jest najstarszym i najwyższym odznaczeniem państwowym w Polsce. Na czele jego Kapituły stoi prezydent RP. Kapituła opiniuje sprawy związane z orderem i może występować z inicjatywą jego nadania lub odebrania.

Obecnie w jej składzie, oprócz prezydenta Nawrockiego, znajdują się m.in. kanclerz Kapituły prof. Michał Kleiber, Zofia Romaszewska, Adam Bujak, Wojciech Roszkowski i Bronisław Wildstein.

Nadawanie orderów należy do prerogatyw prezydenta. Głowa państwa może je przyznać z własnej inicjatywy lub na wniosek premiera bądź właściwej kapituły. Ustawa o orderach i odznaczeniach przewiduje również możliwość pozbawienia odznaczenia, m.in. gdy odznaczony dopuścił się czynu niegodnego lub gdy nadanie orderu nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd.