Trump grozi cłami za brak poparcia dla kontroli USA nad Grenlandią

Trump grozi cłami za brak poparcia dla kontroli USA nad Grenlandią

Prezydent USA Donald Trump zasugerował, że może ukarać inne państwa cłami, jeśli nie poprą amerykańskiej kontroli nad Grenlandią.

Wypowiedź padła w momencie, gdy dwupartyjna delegacja Kongresu Stanów Zjednoczonych przebywała w Kopenhadze, próbując złagodzić narastające napięcia między USA a Danią. Trump od miesięcy przekonuje, że Grenlandia – autonomiczne terytorium należące do Danii, sojusznika USA w NATO – powinna znaleźć się pod kontrolą Stanów Zjednoczonych. W tym tygodniu stwierdził nawet, że każdy inny scenariusz jest „nie do zaakceptowania”. Podczas wydarzenia w Białym Domu poświęconego opiece zdrowotnej na terenach wiejskich przypomniał, że wcześniej groził europejskim sojusznikom cłami na leki. Jak dodał, podobne działania mogą zostać zastosowane również w sprawie Grenlandii.

– Mogę nałożyć cła na kraje, które nie zgodzą się w sprawie Grenlandii, bo potrzebujemy jej dla bezpieczeństwa narodowego – powiedział prezydent. Wcześniej Trump nie wspominał o wykorzystywaniu ceł jako narzędzia nacisku w tej sprawie.

Na początku tygodnia ministrowie spraw zagranicznych Danii i Grenlandii spotkali się w Waszyngtonie z wiceprezydentem USA J.D. Vance’em oraz sekretarzem stanu Marco Rubio. Choć rozmowy nie przyniosły przełomu, strony zgodziły się na powołanie grupy roboczej. Jej cel jest jednak różnie interpretowany przez Kopenhagę i Biały Dom.

Tymczasem europejscy przywódcy podkreślają, że decyzje dotyczące Grenlandii należą wyłącznie do Danii i samych Grenlandczyków. Dania zapowiedziała również wzmocnienie obecności wojskowej na wyspie we współpracy z sojusznikami.

W Kopenhadze amerykańscy senatorowie i kongresmeni spotkali się z duńskimi i grenlandzkimi parlamentarzystami oraz premier Danii Mette Frederiksen. Szef delegacji, senator Chris Coons, podkreślił znaczenie wieloletniego sojuszu z Danią. Z kolei senator Lisa Murkowski zaznaczyła, że Grenlandia powinna być postrzegana jako sojusznik, a nie jako „zasób”. Jej słowa kontrastują z retoryką Białego Domu. Trump uzasadnia swoje stanowisko twierdzeniami, że Chiny i Rosja mają własne plany wobec Grenlandii, bogatej w surowce strategiczne. Administracja USA nie wykluczyła nawet użycia siły.

Stanowczo sprzeciwiają się temu przedstawiciele Grenlandii. Premier wyspy Jens-Frederik Nielsen oświadczył, że w razie konieczności wyboru Grenlandia opowiada się po stronie Danii, NATO i Unii Europejskiej. Krytyczne głosy płyną także ze strony Inuitów. Przewodnicząca Inuit Circumpolar Council Sara Olsvig ostrzegła, że wypowiedzi Białego Domu budzą obawy o ponowną kolonizację i pokazują, jak wielkie mocarstwo postrzega mniejsze społeczności.

Spór o Grenlandię coraz wyraźniej wpływa na relacje międzynarodowe i wywołuje sprzeciw zarówno w Europie, jak i w samych Stanach Zjednoczonych. Według senator Murkowski aż 75% Amerykanów uważa, że przejęcie Grenlandii przez USA to zły pomysł.