Trump: USA przejmą Grenlandię „czy im się to podoba, czy nie”

Trump: USA przejmą Grenlandię „czy im się to podoba, czy nie”

Prezydent Donald Trump oświadczył w piątek, że Stany Zjednoczone muszą objąć kontrolę nad Grenlandią, aby zapobiec ewentualnemu przejęciu wyspy w przyszłości przez Rosję lub Chiny.

„Zajmiemy się Grenlandią, bez względu na to, czy komuś się to podoba, czy nie. Jeśli tego nie zrobimy, Rosja albo Chiny przejmą Grenlandię, a my nie możemy mieć Rosji ani Chin tuż obok siebie” – powiedział Trump dziennikarzom w Białym Domu podczas spotkania z szefami koncernów naftowych.
„Wolałbym załatwić to w prosty sposób, ale jeśli się nie da, zrobimy to w sposób trudniejszy” – dodał, co było odczytywane jako aluzja do możliwego użycia siły militarnej.

Trump argumentował, że USA muszą przejąć Grenlandię, mimo iż na mocy porozumienia z 1951 roku już utrzymują tam obecność wojskową. Jego zdaniem takie umowy nie zapewniają jednak wystarczających gwarancji obrony wyspy. Grenlandia, zamieszkana przez około 57 tysięcy osób, jest terytorium autonomicznym należącym do Królestwa Danii, a traktat pozwala Stanom Zjednoczonym na rozszerzanie swojej obecności militarnej według własnego uznania.
„Broni się własność, a nie dzierżawę. A my będziemy musieli bronić Grenlandii. Jeśli tego nie zrobimy, zrobią to Chiny albo Rosja. Do tego nie dopuścimy” – stwierdził Trump.

Prezydent USA oraz urzędnicy Białego Domu analizowali różne scenariusze przejęcia kontroli nad Grenlandią, w tym możliwość użycia amerykańskiej armii oraz wypłaty jednorazowych świadczeń mieszkańcom wyspy, aby zachęcić ich do odłączenia się od Danii i ewentualnego przyłączenia do Stanów Zjednoczonych.

Sekretarz stanu Marco Rubio powiedział w tym tygodniu dziennikarzom i parlamentarzystom, że główną rozważaną opcją jest zakup Grenlandii.

Zapytany w piątek o to, jaką kwotę USA byłyby gotowe zapłacić, Trump odpowiedział, że „na razie nie rozmawia o pieniądzach dla Grenlandii”, choć zaznaczył, że odpowiednie środki mogłyby zostać zgromadzone w przyszłości.

Przywódcy w Kopenhadze oraz w innych stolicach europejskich w ostatnich dniach reagowali z wyraźną dezaprobatą na wypowiedzi Trumpa i przedstawicieli Białego Domu, którzy potwierdzali swoje roszczenia wobec Grenlandii. Stany Zjednoczone i Dania są sojusznikami w ramach NATO i obowiązuje je traktat o wzajemnej obronie.

We wtorek Kanada, Francja, Niemcy, Włochy, Polska, Hiszpania, Wielka Brytania oraz Dania opublikowały wspólne oświadczenie, w którym podkreśliły, że wyłącznie Grenlandia i Dania mają prawo decydować o kwestiach dotyczących ich relacji.

Eksperci od polityki zagranicznej oceniają, że przejęcie Grenlandii nie przyniosłoby Stanom Zjednoczonym istotnych dodatkowych korzyści dla bezpieczeństwa narodowego w porównaniu z obecnym traktatem i współpracą w ramach NATO.

Ostrzegają jednocześnie, że oderwanie Grenlandii od Danii mogłoby „na trwałe” podważyć spójność zachodniego sojuszu wojskowego.

Trump utrzymuje, że nadal popiera NATO, jednak w piątek zaznaczył, że „NATO musi zrozumieć” jego stanowisko w sprawie przejęcia Grenlandii.

Oczekuje się, że w przyszłym tygodniu Rubio spotka się z duńskimi urzędnikami, aby omówić sytuację dotyczącą Grenlandii.

Trump powiedział w wywiadzie dla „New York Times”, opublikowanym w czwartek, że jego celem jest przejęcie kontroli nad całą Grenlandią, a nie jedynie rozszerzenie obecności USA w ramach obowiązującego porozumienia.
„Uważam, że posiadanie daje możliwości, których nie zapewnia ani umowa najmu, ani traktat. Własność daje elementy, których nie da się uzyskać wyłącznie poprzez podpisanie dokumentu” – stwierdził Trump w rozmowie z gazetą.